SLAVA NATO ŽRTVAMA – NE ZABORAVLJAMO, NE OPRAŠTAMO, NE U NATO! 

Na Saveznu Republiku Jugoslaviju 24. marta 1999. godine obrušila se najveća vojna mašinerija koja je od Drugog svetskog rata do danas pokrenuta protiv jedne suverene zemlje. Prve eksplozije, do kojih je došlo nakon napada NATO alijanse, označile su kraj međunarodnog prava, suspendovale Povelju Ujedinjenih nacija i otvorile novu, tužnu stranicu svetske istorije. Lideri NATO zemalja time su pokazali da za velike sile ne važe ni osnovne odredbe međunarodnog prava, jer su agresijom flagrantno prekršeni brojni međunarodni pravni akti – od Povelje UN do konvencija o zaštiti civila i životne sredine.

Na državu od oko 10,5 miliona stanovnika obrušila se najmoćnija vojna sila sveta. SR Jugoslavija se našla na udaru 19 najrazvijenijih zemalja Zapada, predvođenih Sjedinjenim Američkim Državama.

Odnos snaga bio je neuporediv: prostorni, demografski, ekonomski i tehnološki. Borbena sredstva Vojske Jugoslavije bila su tehnološki zaostala u odnosu na agresora, što ovaj sukob svrstava u jedan od najneravnopravnijih ratova u savremenoj istoriji.

I sami akteri agresije kasnije su priznavali njene prave razloge. Tadašnji komandant NATO snaga Vesli Klark izjavio je da razlog napada nije bio Kosovo, već očuvanje kredibiliteta NATO-a i globalne uloge Sjedinjenih Američkih Država. Slično tome, brojni zapadni zvaničnici potvrdili su da su politički ciljevi bili u funkciji opravdavanja unapred pripremljene vojne intervencije.

Agresija je bila totalitarna po svojoj suštini. Nije bombardovan jedan čovek ili vlast – bombardovan je čitav narod. Gađani su mostovi, fabrike, škole, bolnice i medijske kuće. Razarani su Beograd, Novi Sad i Niš, ali i mnoga manja mesta poput Surdulice, Varvarina i Aleksinca, gde je stradalo najviše civila. Napadi su vršeni i na izbegličke kolone, vozove i autobuse, što je ostavilo neizbrisiv trag u sećanju naroda.

Tokom 78 dana agresije ubijeno je oko 2.000 civila, a ranjeno oko 10.000, među kojima je bilo i mnogo dece. Snage Vojske Jugoslavije izgubile su 753 pripadnika – 589 vojnika i 172 policajca.

Istovremeno, sa svojih ognjišta proterano je oko 250.000 ljudi.

Materijalna razaranja bila su ogromna. Uništeno je ili oštećeno više od 1.000 civilnih objekata, desetine mostova, puteva i pruga, kao i bolnice, škole, vrtići, manastiri i crkve. Ukupna šteta procenjena je na više od 100 milijardi američkih dolara. Upotrebljeno je na desetine hiljada tona eksploziva, uključujući i municiju sa osiromašenim uranijumom, što je izazvalo teške i dugoročne posledice po zdravlje ljudi i životnu sredinu.

Agresija na SR Jugoslaviju označila je i početak nove ere u međunarodnim odnosima – ere intervencionizma i militarizacije svetske politike. Pokazalo se da su politički ciljevi mogli biti rešavani mirnim putem, ali je umesto toga izabrana sila. Taj presedan otvorio je vrata i drugim ratovima koji su usledili u godinama nakon 1999. godine.

NKPJ ovom prilikom odaje poštu svim žrtvama agresije i ističe svoju čvrstu opredeljenost za mir, suverenitet i borbu protiv imperijalizma i svih oblika dominacije. Sećanje na 24. mart 1999. godine ostaje trajna opomena i obaveza da se suprotstavimo nepravdi i borimo za svet zasnovan na ravnopravnosti, solidarnosti i poštovanju međunarodnog prava.

Sekretarijat NKPJ, 

Beograd, 

24.03.2026.